برگزاری بینال و انتظار برای آمدن روزهای خوب

در راستای برگزاری هشتمین دوسالانه مجسمه سازی تهران، دبیر این جشنواره گفت که تنها یک سوم از بودجه پیش بینی شده را از وزارت ارشاد دریافت کرده اند و زیرساخت های زیادی برای برگزاری جشنواره وجود دارد، ولی با این حال ترجیح دادند که دوسالانه را برگزار و در طی برگزاری، نقص های آن را برطرف کنند تا اینکه منتظر روزهای خوب شوند.

برگزاری بینال و انتظار برای آمدن روزهای خوب

به گزارش خبرنگاران، هشتمین دوسالانه مجسمه سازی تهران با همکاری اداره کل هنرهای تجسمی، انجمن هنرمندان مجسمه ساز ایران و موسسه توسعه هنرهای تجسمی معاصر از اسفند 1398 تا اردیبهشت 1399 به صورت غیررقابتی برگزار می شود.

محمود بخشی به عنوان دبیر این دوسالانه تعیین شده است که به همین دلیل خبرنگار خبرنگاران گفت وگویی با او داشته و پرسش های ابتدایی را مطرح کرده است.

چرا بینال غیررقابتی است؟

همان طور که پیشتر اشاره شد، این دوسالانه به صورت غیررقابتی برگزار خواهد شد. از بخشی علت این امر را جویا می شویم. پاسخ می دهد: به نظر من هر سال به تعداد کافی جشنواره و سمپوزیوم های رقابتی برگزار می شود. خیلی از مسائل به دلیل رقابتی شدن ماجرا و تمرکز زیاد روی جوایز و برندگان به وجود می آید. از طرفی رقابتی بودن چنین برنامه هایی باعث می شود ابعاد دیگر جریان، دیده نشود. همچنین در چنین حالتی تنها دو یا سه نفر اول که برنده می شوند و حداکثر چند نفری که لوح تقدیر می گیرند دیده می شوند. ولی حذف بُعد رقابتی باعث می شود که حق انتخاب با مخاطب باشد.

بخشی اظهار می کند که تصمیم غیررقابتی بودن دوسالانه با تایید شورای سیاست گذاری و انجمن مجسمه سازان اجرا شده است.

این مجسمه ساز با بیان اینکه قرار است رویکرد این دوسالانه به طور کلی غیررقابتی شود، می گوید: فکر کردیم که بهتر است در این مقطع زمانی، بینال به صورت غیررقابتی باشد؛ چراکه قصد داریم بیشتر روند کار هنری دیده شود تا نتیجه آن؛ البته حذف جایزه تنها یکی از تغییراتی است که انجام داده ایم و سعی داریم تغییرات دیگری نیز داشته باشیم. به عنوان مثال تم یا موضوع خاصی معرفی نخواهیم کرد و بیشتر روی اینکه هر هنرمند چه روندی را برای خلق اثرش طی می کند یا اینکه با چه تفکر و زمینه ای مجسمه خود را ساخته است تمرکز خواهیم کرد.

او توضیح می دهد: برای نشان دادن روند و جهتی که بینال طی می کند راه های زیادی وجود دارد. از روزی که اسامی راه یافتگان منتشر می شود تا بازگشایی دوسالانه، چهار ماه وقت داریم. امیدوارم بتوانیم یک تیم تولید محتوا درست کنیم که به فراخور افراد یا تیمی که برای تولید هر پروژه وجود دارد برای آثار، اطلاعات و اسناد تصویری یا متن تولید کنند. این اطلاعات و اسناد در سایت و صفحات مجازی قرار خواهند گرفت، همچنین تمام اسناد را در دفتر دوم انجمن مجسمه سازان که قرار است دفتر بینال باشد، در محلی به نام لابراتوار قرار خواهیم داد و مردم با مراجعه به این مرکز می توانند در جریان روند بینال قرار بگیرند.

بخشی بیان می کند که این دفتر مانند کتابخانه و پژوهشکده ای برای تحقیقات تخصصی مجسمه سازی خواهد بود.

او درباره اجازه ورود مردم به دفتر بینال یا همان لابراتوار می گوید: این موارد پیشنهاد بوده و ممکن است عملی نشود؛ البته توافق برای انجام این کارها اجرا شده است ولی اینکه عموم بتوانند به راحتی حضور پیدا کنند را نمی دانم؛ چراکه تصمیم گیری با انجمن است.

این هنرمند همچنین درباره علت ارائه اسناد و اطلاعات مربوط به هنرمند، مراحل طی شده و ساخت مجسمه ها، می گوید: معمولا در بینال ها یک اثر را همراه با یک توضیح مختصر می بینیم در صورتی که می خواهیم در این دوره با هنرمند استودیو ویزیت داشته باشیم؛ یعنی همانگونه که یک کیوریتور (گرداننده نمایشگاه) آثار هنرمند را استودیو ویزیت می کند، در مراحل مختلف به هنرمند مراجعه می شود، به گونه ای که به مرور زمان اطلاعات روی سایت و اینستاگرام قرار می گیرند و در لابراتوار به ثبت می رسند. چنین کاری مانند این است که برای هنرمند مستند ساخته شود.

به گفته او بازگشایی بینال، پانزدهم اسفند است. با انتشار فراخوان یک ماه برای ثبت نام ایده ها و پروژه ها و بیست روز برای انتخاب آثار و بعد از آن چهار ماه تا بازگشایی نمایشگاه فرصت خواهیم داشت؛ البته زمان بندی دوسالانه به مرور اطلاع رسانی خواهد شد.

تنها یک سوم از بودجه پیش بینی شده را دریافت کردیم

دبیر هشتمین دوسالانه مجسمه سازی در پاسخ به اینکه تعداد آثار به چه صورت خواهد بود، بیان می کند: قرار است دوسالانه را در محوطه بین باغ کتاب و موزه دفاع مقدس برگزار کنیم، خیلی محدودیت فضا نداریم و بیشتر با محدودیت مالی روبرو هستیم. در سال های گذشته معمولا 50 تا 80 اثر ارائه می شد، امسال نیز پیش بینی ما همین حدود است ولی به رای اعضای شورای انتخاب و توان مالی نیز بستگی زیادی دارد. به هر حال تولید مجسمه مخصوصا در ابعاد بزرگ هزینه بردار است. اکنون نیز تقریبا تنها یک سوم بودجه ای که تصور می کردیم تصویب شده است و نمی دانم می توانیم باقی آن را تأمین کنیم یا نه؟

او همچنین اظهار می کند که بینال موضوع مشخصی ندارد و هنرمندان می توانند بدون هیچ محدودیتی در آن شرکت کنند.

از این هنرمند سوال می کنیم که مجسمه ها صرفا کارهای متناسب برای حضور در گالری هستند یا مجسمه شهری نیز می تواند در بین آنها وجود داشته باشد؟ پاسخ می دهد: محوطه برگزاری دوسالانه فضای باز نسبتا شهری است. در بینال دغدغه ابعاد کار یا اینکه مجسمه برای شهر یا گالری باشد را نداریم. همان گونه که موضوعی نداریم و همه چیز به هنرمند بستگی دارد که چه رویکردی نسبت به هنر و هستی داشته باشد، این امر هم به خود او بستگی دارد که کار برای گالری باشد یا شهر و چه ابعادی داشته باشد. در بینال هم فضای داخلی و هم خارجی خواهیم داشت.

در بخش دیگری از صحبت ها از بخشی سوال می کنیم که چرا این نمایشگاه سالانه برگزار نمی شود؟ می گوید: بینال جامع تر از یک نمایشگاه سالانه است. سالانه های زیادی از جمله مجسمه های شهری، مجسمه های کوچک، جشنواره فجر و ... داریم که در آن آثاری به نمایش گذاشته می شود که به صورت عادی در جامعه وجود دارند. دوسالانه در حقیقت نوعی کارنامه است؛ چراکه مجموعه ای از اتفاقاتی که افتاده و آثار ساخته شده را با نگاهی جامع تر به نمایش می گذارد؛ البته با اتفاقاتی مانند برگزار نشدن خیلی از دوسالانه ها یا فاصله افتادن در برگزاری آنها که باعث شده عملا کارکرد خود را از دست بدهند، مطمئن نیستم که این دوسالانه نیز به این هدف نائل شود.

او در ادامه به نحوه برگزاری دوسالانه در کشورهای غربی می پردازد و تصریح می کند: برگزاری دوسالانه کار ساده ای نیست و دو سال زمان می برد. معمولا در فاصله زمانی کوتاهی پس از اتمام یک دوسالانه، آغاز می کنند روی دوسالانه بعدی کار می کنند و چند ماه بعد شرکت کننده های دو سال بعد را اعلام می کنند. اینگونه نیست که دو ماه قبل از بینال روی آن کار کنند؛ درست مانند کاری که ما در ایران انجام می دهیم. در آنجا طی یک روند دائمی، دبیرخانه دوسالانه مدام با هنرمندان و کیوریتورها در ارتباط است. ایده ما این است که در این لابراتوار چنین اتفاقی بیفتد و برای دوره های بعد نیز ادامه یابد.

ممکن است همه چیز خوب پیش نرود

همچنین از این مجسمه ساز سوال می کنیم که با توجه به فاصله زمانی کمی که بین اعلام اسامی شرکت کنندگان و برگزاری دوسالانه وجود دارند، می توانند دوسالانه ای برگزار کنند که آثار باکیفیت داشته باشد و آیا اصلا تعداد کافی اثر به دوسالانه می رسد؟ که می گوید: تقریبا جلسات و مذاکرات سیاست گذاری را 9 ماه پیش آغاز کردیم. چنین سوالاتی من را می ترساند که شاید در آینده نیز به همین گونه باشد و کار به درستی انجام نشود. واقعیت این است که وقتی این کار را آغاز کردیم می دانستیم که خیلی از زیرساخت ها مشکل دارند. از طرفی بینال ها در هیچ جای دنیا دیگر به این شکل تخصصی برگزار نمی شوند یا خیلی کم هستند. درواقع بیشتر دوسالانه هنر وجود دارد. اعتراضی که خیلی از هنرمندان دارند این است که بهتر است یک بینال هنر داشته باشیم تا اینکه آن را شاخه شاخه کنیم.

بخشی ادامه می دهد: از طرفی ایراداتی درباره شکل اجرای بینال، شکل وجود دبیرخانه و ساختار انجمن ها وجود دارد. ولی ما با چنین شرایطی دو راه داشتیم. یکی اینکه دوسالانه را برگزار نکنیم و صبر کنیم که تمام این مسائل حل شود و بعد آغاز کنیم یا اینکه کار را انجام دهیم و سعی کنیم در این پروسه به مرور زمان، نقص ها را کمتر کنیم. پیشاپیش می دانیم که قرار نیست کار بی نقصی انجام شود. همه چیز نقص دارد ولی ما در بستر همه این مسائل می خواهیم بینال را برگزار کنیم. به این نتیجه رسیدیم که انجام شدن آن با نواقص، بهتر از انجام نشدن و صبر کردن برای ایام بهتراست. شاید در همین رونویسی ها، غلط های ما بیشتر پیدا شود تا اینکه صبر کنیم برای روز موعودی که همه چیز خوب است.

برخی وقت ها می بینیم در فضای شهری مجسمه های بی کیفتی قرار می گیرند و بارها دیده شده که کارهای خوب ربوده می شوند و امنیت کافی هم ندارند. حال حضور مجسمه های شهری در چنین بینالی چقدر می تواند در ارائه آثار با کیفتی که مردم بتوانند با آن ارتباط برقرار کنند تأثیرگذار باشد؟ آیا ممکن است درصورت مناسب بودن برخی آثار دوسالانه، بعدا ساز و کاری صورت بگیرد که برخی از آثار بد شکل شهری جابه جا شوند؟ از طرفی تا چه حدی در کیفیت آثار سخت گیری خواهند کرد؟ بخشی جواب می دهد: مجسمه شهری باید ارتباط بیشتری با عموم مردم برقرار کند و شاید تنها تفاوت آن با هرگونه دیگر از کار هنری همین باشد. به عنوان مثال به یاد دارم که شهرداری یکی از مناطق انگلستان اثری از یک مجسمه ساز توانای انگلیسی را به نام راشل وایت رید در یک محله نصب کرد. ولی افراد محله به دلیل اینکه اثر، بخشی از دید ورودی یک پارک را گرفته بود، تخریب کردند. به هر حال مخاطب کار شهری مردم هستند که باید آن را تأیید کنند. برای یک اثر هنری شهری یک تیم بزرگ باید تصمیم بگیرد که کار خیلی سختی است.

این هنرمند ادامه می دهد: دلیل اینکه محل برگزاری بینال را تپه های عباس آباد انتخاب کردیم این است که مخاطب عام مدام در فضای فرهنگی و عمومی آنجا، رفت و آمد دارد. گرچه که می توانستیم در فضای یک موزه مانند فرهنگسرای نیاوران، فرهنگستان هنر، موزه هنرهای معاصر و ... برگزار کنیم ولی این مکان ها در جهت تردد افراد قرار ندارند؛ در حالی که در فاصله بین باغ کتاب تا موزه دفاع مقدس، مخاطب حتی بدون اینکه تصمیم بگیرد، کارها را خواهد دید و از میان آنها عبور خواهد کرد. امیدواریم که آثار با مخاطب عام ارتباط برقرار کنند.

او همچنین درباره معیار ماندگاری آثاری که قرار است برای نمایش انتخاب شوند، می گوید: این مساله برای شهرداری، موزه یا مجموعه دارها مطرح است که می خواهند آثار تا ابد برایشان عمر کنند. مسئله هنر بیشتر یک فکر و ایده است که به وجود آمده و قرار است منتقل شود. از این منظر مانایی و جاودانگی اهمیت چندانی ندارد. سیستم ساخت خیلی از آثار هنری این بوده که تخریب شود یا حتی تخریب شود و دوباره ساخته شود. همچنین برخی هنرمندان به صورت صنعتی یا تولیدی این کار را می کنند و بیشتر مسئله ذهنی ماجرا مهم است.

بخشی در سرانجام درباره جایگزینی آثار باکیفیت شهری دوسالانه با آثار بی کیفیت موجود در شهر، می گوید: این امر وظیفه سازمان زیباسازی است ولی اگر امکان آن باشد و استقبال کنند چراکه نه. خیلی وقت ها کاری که برای یک نمایشگاه ساخته می شود بعدا برای اینکه که بخواهد در فضای باز قرار بگیرد یا سال های بیشتری عمر کند با متریال دیگری بازسازی می شود.

با کلیک در اینجا می توانید فراخوان هشتمین دوسالانه مجسمه سازی تهران را ببینید.

منبع: خبرگزاری ایسنا
انتشار: بروزرسانی: 27 مهر 1398 شناسه مطلب: 355

به "برگزاری بینال و انتظار برای آمدن روزهای خوب" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "برگزاری بینال و انتظار برای آمدن روزهای خوب"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید