کارکرد تالابها در گلستان تخریب سیل را به یک سوم کاهش داد

تهران- خبرنگاران- معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست گفت: آنالیز ها نشان داد که تالاب های آلا گل، آجی گل و آلما گل در استان گلستان میزان تخریب سیل در این استان را به یک سوم کاهش داده اند.

کارکرد تالابها در گلستان تخریب سیل را به یک سوم کاهش داد

به گزارش خبرنگار علمی خبرنگاران، حمید ظهرابی روز دوشنبه در نشست خبری به مناسبت روز جهانی زمین اضافه نمود: آنالیز ها نشان می دهد اقداماتی که سازمان حفاظت محیط زیست در راستای حفاظت از تالاب ها مانند لایروبی و احیای آن ها انجام داد، تأثیر بسیار زیادی در جلوگیری از سیلاب و تخریب داشته است که نمونه شاخص آن تالاب های استان گلستان است.

وی ادامه داد: اگر این تالاب ها زهکشی شده بود و کارکرد خود را از دست می دادند باید بپذیریم که حداقل یک سوم بیشتر در استان گلستان خسارت می دیدیم، برآوردها نشان می دهد 120 تا 130 میلیون مترمکعب آب در سه تالاب آلما گل، آجی گل و آلا گل ذخیره شده است.

وی گفت: در خوزستان نیز ثابت شده تالاب های موجود حجم زیادی از آب و سیلاب را دریافت و در خود ذخیره نموده اند بنابراین باید بپذیریم که تالاب ها نقش بسیار زیادی در مهار سیلاب ها و کاهش میزان تخریب ناشی از وقوع سیل دارند.

ظهرابی گفت: یکی از اشتباهاتی که به ویژه در کوهستان ها مرتکب شدیم زه کشی و تغییر کاربری تالاب ها در مناطق کوهستانی و بالادست است که به اراضی کشاورزی تبدیل شدند و کارکرد خود را برای مهار سیل از دست دادند.

وی با اشاره به اینکه حجم زیادی آب در تالاب های کشور ذخیره شده است، تأکید کرد: اگر بتوانیم حقابه تالاب ها را تأمین نموده و آن بازه زمانی را که باید به مرور حقابه را تزریق و به سمت احیا پیش می رفتیم را ذخیره کنیم تا تالاب ها در شرایط پایدارتری قرار گیرند. درواقع بسیاری از تالاب ها پر شده اند اما اگر حقابه وارد آن ها نگردد بعد از مدتی به علت تبخیر دوباره به شرایط قبلی برمی گردند پس باید از این فرصت ایجادشده برای تداوم وضعیت کنونی تالاب ها استفاده کنیم.

وی گفت: اکنون بیشتر تالاب های کشور شرایط خوبی دارند و بین 40 تا 90 درصد آن ها آبگیری شدند، فقط چند تالاب است که شرایط آن ها تغییر ننموده که مهم ترین آن ها دریاچه پریشان است، تالاب گاوخونی نیز 10 تا 15 درصد آبگیری شده، تالاب کافتر هم تقریباً به همین میزان آبگیری شده است، تالاب بختگان 30 تا 40 درصد آبگیری شده و تالاب هامون نیز 70 تا 80 درصد و هورالعظیم بیش از 90 درصد آبگیری شده است.

** آلوده بودن سیلاب به پساب انکارناپذیر است

ظهرابی درباره کیفیت آبی که وارد تالاب ها شده است، گفت: روان آب هایی که در قالب سیلاب تشکیل شد حجم زیادی از رسوبات را به همراه داشت تا جایی که در بعضی از نقاط تا 50 درصد حجم مشاهده شد ازاین رو سیلابی با حجم زیادی رسوب ایجاد شد که از یک سو می تواند حاوی مواد مغذی برای مزارع باشد اما از سوی دیگر می تواند موجب تخریب اکوسیستم های طبیعی گردد.

وی اضافه نمود: این آب می تواند موجب مرگ ومیر آبزیان ازجمله ماهیان و کف زیان گردد همچنین موجب پر شدن حجم مخزن تالاب ها گردد و شرایط زیستگاه ها را تغییر دهد، البته بعضی گونه ها به کدورت آب و گل ولای حساس هستند که صدمه بیشتری می بینند.

ظهرابی گفت: بدون شک سیلاب در مناطق شهری به پساب های شهری، خانگی، صنعتی و بیمارستانی آلوده شده اند و این مسئله انکارناپذیر است اما زمانی که حجم سیلاب در محیط طبیعی زیاد باشد آلودگی نمی تواند زیاد تأثیرگذار باشد.

** خطر بروز کانون های گردوغباری جدید

وی شرح داد: گل ولای معمولا ریزدانه هایی هستند که بعد از ته نشین شدن می توانند به کانون گردوغبار تبدیل شوند و این پتانسیل را دارند و ازآنجاکه هیچ حفاظ و پوششی ندارند با کوچک ترین باد به هوا بلند می شوند که برای مهار آن ها باید حتماً برنامه ریزی داشته باشیم که تقویت پوشش گیاهی یکی از راه چارههاست.

** برآورد خسارت به زمان احتیاج دارد

وی درباره برآورد خسارات گفت: البته برآورد خسارات زمان بر است زیرا در محیط زیست رشته های مختلفی را در برمی گیرد ازاین رو به مطالعات عمیق و دقیق احتیاج دارد، در بسیاری از کشورها زمان برآورد خسارات سیل بر محیط زیست 4 تا 5 سال زمان می برد و در ایران نیز به همین میزان زمان احتیاج داریم. این برنامه را در دستور کار قرار داریم.

** اجازه ورود دام به مناطق حفاظت شده داده نمی گردد

ظهرابی با اشاره به اینکه در روند سیل بعضی از مراتع تخریب شده است، گفت: سازمان حفاظت محیط زیست اجازه ورود دام ها را به مناطق حفاظت شده با هدف چرا نمی دهد.

وی اضافه نمود: در بعضی از مناطق بعضی دامداران مجوز ورود به مناطق حفاظت شده را دارند و فقط به آن ها اجازه ورود می دهیم اما اگر آن ها هم بخواهند بیشتر از ظرفیت دام وارد مناطق نمایند جلوگیری خواهیم کرد؛ به عنوان مثال چندی پیش قرار بود حدود 20 هزار رأس دام وارد منطقه حفاظت شده خار توران گردد که داشتند 30 درصد اضافه بر ظرفیت وارد نمایند که مانع انجام این کار شدیم.

** مانع بازسازی اماکن تخریب شده در بستر و حریم رودخانه ها شویم

معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست تاکید نمود: سازمان های مرتبط باید مانع بازسازی اماکن تخریب شده در حریم و بستر رودخانه ها شوند، باید حریم و بستر رودخانه حفظ گردد چون ممکن است دوباره چنین سیلی رخ دهد همان طور که در تاریخ کشور بارها وقوع چنین سیل هایی آمده است.

** گزارشی از آلودگی نفتی تالاب هورالعظیم نداریم

معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست گفت: تاکنون وزارت نفت گزارشی مبنی بر آلودگی نفتی تالاب هورالعظیم به سازمان محیط زیست ارسال ننموده است.

وی گفت: بخشی از تالاب هورالعظیم که در حاشیه تالاب واقع شده است، به علت موقعیت طبیعی و جغرافیایی آن آبگیری نمی گردد به عبارتی به علت شیب دار بودن آب به آن نقطه نمی رسد بنابراین در هیچ جایی از تالاب وزارت نفت مانع ورود آب نشده است.

** جستجو برای یافتن گوزن های سایت خوزستان ادامه دارد

وی درباره وضعیت گوزن های زرد سایت خوزستان گفت: با توجه به اینکه سال 95 سایت خوزستان به ویژه در بخشی از پارک ملی دز غرق آب شده بود، یک سری تمهیدات اندیشیده شده بود که در این راستا تپه ای در نظر گرفته شد که در صورت وقوع سیل گوزن ها بتوانند خود را به آن برسانند و در امان بمانند.

ظهرابی اضافه نمود: بعد از وقوع سیل بخشی از دیوار سایت تخریب شد و گوزن ها از آن خارج شدند اما آنالیز ها علائمی از حیات گوزن ها را نشان داد و ازآنجاکه آن منطقه زیستگاه اصلی گوزن ها است ازاین رو خطری آن ها را تهدید نمی کند.

وی تأکید کرد: البته جستجو برای یافتن گوزن ها ادامه دارد اما ازآنجاکه جنگل های انبوهی در آن منطقه وجود دارد کار به سختی پیش می رود.

** با احداث سدهای مخرب مخالفیم

وی درباره اینکه بعضی به سدسازی در حوضه آبریز کارون اشاره می نمایند گفت: بعضی از محیط زیستی های تندرو، از پایه و اساس با سدسازی مخالف اند اما من معتقدم که سد می تواند هم خوب و هم بد باشد، اگر سد در جای مناسبی قرار گیرد می تواند مفید و اگر در مکان نامناسبی قرار گیرد می تواند بد و مخرب محیط زیست باشد.

وی تأکید کرد: احداث هر سدی احتیاجمند ارزیابی زیست محیطی است و اگر این ارزیابی نشان دهد که تهدیدی برای محیط زیست وجود ندارد احداث آن ایرادی ندارد اما اگر کمترین آسیب را نشان دهد با احداث آن مخالفت خواهیم کرد.

ظهرابی به بارندگی های اخیر در کشور اشاره نمود و گفت: بارندگی ها اتفاق نادری بود اگرچه قطعاً این مسئله در تاریخ ایران تکرار شده بود اما وقوع سیل اخیر چند نکته را به ما یادآوری کرد اینکه ما انسان ها باید از تقابل با طبیعت دست برداریم و با آن هم راستا شویم، در فعالیت های خود به طبیعت بیشتر توجه کنیم.

وی اضافه نمود: سیل در واقع به ما یادآوری کرد تخریب سرزمین و بهره برداری بی رویه از منابع طبیعی می تواند فرسایش خاک و افزایش روان آب ها و در نهایت تخریب محیط زیست را به همراه داشته باشد، به ما فهماند اگر به طبیعت تجاوز کنیم پاسخ لازم را به ما خواهد داد و این تفکر که تمام اجزای طبیعت را می توان مهندسی کرد را به چالش کشید.

ظهرابی گفت: بعضی معتقدند که اگر در بالادست پوشش گیاهی نداشته باشیم با احداث سد و تعریف طرح هایی مانند آبخیزداری می توان مانع وقوع سیل و تخریب شد، یا اینکه تجاوز به حریم و بستر رودخانه قابل کنترل است اما دیدیم که این طور نیست و بیشترین آسیب ها به تأسیساتی وارد شد که در بستر و حریم رودخانه ها بودند.

وی تأکید کرد: البته اگرچه نمی توان گفت که تمام دلایل وقوع سیل دستکاری انسان بوده است زیرا گاهی طبیعت نیز بیشتر از آن چیزی که انتظار می رود بارش دارد، اما این دستکاری ها در افزایش خسارات قطعاً تأثیر داشته است، حال این سؤال پیش می آید که برای جبران چه کار کنیم؟ اول باید موانعی که طبیعت برای مهار روان آبها ایجاد نموده بود مانند جنگل، مراتع و دستگاه های طبیعی را احیا و حفاظت کنیم.

وی ادامه داد: وقتی صحبت از راه چاره می گردد ذهن خودبه خود به سمت سازه های سیمانی و سنگی پیش می رود اما باید بپذیریم که این روش پاسخگو نیست پس باید طبیعت را حفظ کنیم و برای آن احترام قائل شویم.

علمی 9014** 1055

منبع: ایرنا

به "کارکرد تالابها در گلستان تخریب سیل را به یک سوم کاهش داد" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "کارکرد تالابها در گلستان تخریب سیل را به یک سوم کاهش داد"

نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید